Arı poleni, bilinen en eski ve en değerli besin kaynaklarından bir tanesidir. Yüksek vitamin, mineral ve protein içeriği nedeniyle bilimsel literatürde “tek tam gıda” olarak geçer. İnsan sağlığı için gerekli tüm besinleri tek başına içerdiği için Super Food olarak da tanımlanır. Polenin sağlığımıza tam olarak nasıl bir etkisi var? Polenin faydaları neler?

Polen, binlerce küçük bitkisel toz taneciğinin, arıların enzimleriyle bir araya getirilmiş halidir. Arılar, poleni bitki özlerinden toplarlar ve kendi enzimleriyle karıştırarak elde ederler. Toz halinde bulunan polen, arıların enzimleriyle birleştikten sonra bildiğimiz yuvarlak formuna kavuşur. Bu işlem sayesinde besin değeri daha da artar.

Polen, arılar için önemli bir besin kaynağıdır. Çiçeklerden toplanarak kovana taşınan polen, burada arılar ve yavruları için süper besleyici özelliklere sahiptir. Arılar, poleni kendi tüketimleri için hazır hale getirirken aynı zamanda insanlar için de uygun hale getirir. Besin değeri oldukça yüksek olan polen, binlerce yıldır hem sağlık hem de çeşitli hastalıkların tedavisi için tüketilmektedir.

Antik Yunanlılar, Persler, Çinliler, Amerikan Yerlileri ve Vikingler poleni, güç kazanmak ve enerji ihtiyaçlarını karşılamak için tüketmişlerdir. Bazı tarihi kaynaklar arı poleninden “gençlik iksiri” ve “yatıştırıcı tonik” olarak da bahsetmektedir.

Polenin vitamin, mineral ve protein içeriği

Vitamin, mineral ve protein içeriği yüksek olan polen, bu nedenle süper food olarak tanımlanır. Ayrıca, insan sağlığı için gerekli olan tüm bileşenleri içerdiği için bilimsel literatürde “tek tam gıda” olarak geçer.

2015 yılında yapılan bir araştırmada polenin içeriği incelenmiş ve sonuçlar hayli dikkat çekicidir. Yapılan araştırmada polenin içeriğinde yaklaşık 250 farklı bileşen belirlenmiştir. Bu bileşenlerin yapısı polenin toplandığı bölgenin iklim ve bitki özelliklerine göre değişse de bileşenlerden bazıları şunlardır:

Vitaminler, mineraller, proteinler, karbonhidratlar, yağlar, enzimler ve amino asitler
Polenin özellikle protein içeriği oldukça yüksektir. Bu miktar polenin toplandığı bölgenin bitki çeşitliliğine göre değişiklik gösterse de genel olarak %23 civarındadır. Bununla birlikte sağlık için gerekli olan vitamin ve minerallerin büyük çoğunluğunu doğal olarak içerir. Bunlar şu şekildedir:

Vitaminler: A, B1, B2, B3, B6, B12, C, PP, E, D, K, H

Mineraller: Fosfor, Klor, Potasyum, Kalsiyum, Magnezyum, Demir, Bakır, Çinko,
Kobalt, Molibden, Selenyum, Krom, Nikel, Silisyum

Amino Asitler: phenylalanine, leucine, valine, isoleucine, arginine, histidine, lysine,
methionine, threonine and tryptophan

Polenin mineral içeriğiyle yapılan bir araştırma, bu doğal besinin çok değerli bir çinko
ve demir kaynağı olduğunu gösteriyor.

Polen, tamamen doğal ve besin değeri yüksek bir arı ürünü olsa da, üretildiği yer ve üretim koşulları polenin kalitesinde belirleyicidir. Bu nedenle polen doğru, güvenilir ve uzman bir üreticiden satın alınmadır. Polen tüketmeye başlarken, düşük bir dozda başlanmalı ve günlük kullanım miktarı yavaş yavaş artırılmalıdır.

Arı Poleninin Fiziksel Özellikleri

Arı Poleninin Fiziksel Özellikleri

Arı poleninin fiziksel yapısı üretildiği bitki çeşitlerine göre farklılık gösterebilir. Hatta aynı türdeki bitlerden ede edilen polenler bile farklı şekil ve renkte olabilir. Boyutları ortalama olarak 6mm ila 300mm arasında değişebilir.

Son yıllarda yapılan araştırmalar arı poleninin renk çeşitliliği konusunda fikir sahibi olunmasını kolaylaştırmaktadır. Arı polenini renk çeşitlerine bakıldığında genellikle sarıdan siyaha, mordan maviye ve yeşilden kırmızıya doğru bir renk çeşidi görülmektedir. Arı polenine rengini veren karotenoidler olup, polende klorofil bulunmaz.

Karotenoid Nedir: Doğada yaygın olarak bulunan renk pigmentleridir.

Klorofil Nedir? Klorofil, çeşitli dalga boylarındaki ışıkları emerek bitkide fotosentez olayının meydana gelmesine sebep olan, yeşil renkli bir biyolojik pigment.

Arı poleninin üzerinde iki koruyucu tabaka vardır. Bunlar Ekzin ve İntin olarak adlandırılır. İntin tabakası yarı geçirgen bir yapıya sahipken; Ekzin tabakası çok dayanıklı ve karmaşık bir yapıdadır. Bu nedenle sindirimi çok zordur.

Arı Poleninin Kimyasal Özellikleri

Arı Poleninin Kimyasal Özellikleri

Arı poleninin vitamin, mineral ve protein bakımından zengin olup; arıların beslenme ihtiyaçlarını fazlasıyla karşıladığından bahsetmiştik.

Arı poleninin kimyasal özellikleri, içerdiği bitki türlerine bağlı olarak farklılık gösterebilir. Kimyasal yapısı incelendiğinde, içeriğiyle ilgili çok karmaşık sonuçlar elde edilmektedir. Bu nedenle arı poleninin içeriğiyle ilgili kesin sonuçlar verilememekle beraber, yaklaşık değerler hakkında fikir edinilebilir.

Buna göre, ortalama olarak arı poleninin, yaklaşık %25’i, en az 18 amino asit içeren, proteindir. Beraberinde, polen de çeşitli vitaminler, 28 farklı mineral, 11 enzim ya da koenzim, 14 yağ asidi, 11 karbonhidrat ve hormon bulunmakta olup, kalorisi düşüktür. Polenin, bal arısı larvasının beslenmesi için çok önemli olan B vitaminlerince de zengin (B1, B2, B3, B5, B6) olduğu ve vitamin C, A, E, karotenoidler, folik asit, rutin, biotin, niasin, riboflavin, HGH (insan büyüme hormonu) ve gonadotropin içerdiği de saptanmıştır.

Arı poleninin kimyasal profili, toplandığı bitkilerin türlerine göre farklılık gösterebilir. Ayrıca iklim koşulları ve depolama metotları da polenin kimyasal özelliklerinin belirlenmesine rol oynar.

Arı Polenin Arılar İçin Önemi

Arı Polenin Arılar İçin Önemi

Bal arıları, polen tüketerek protein, yağ asidi, lipid, sterol, vitamin, mineral, karbonhidrat vb. besin ihtiyaçlarını karşılarlar. Özetle, bal arılarının yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli olan bütün amino asit, yağ, sterol, mineral ve vitamin ihtiyacı arı poleni tarafından karşılanır.

Arı polen, koloninin devamlılığı için de çok önemlidir. Arılar, koloninin büyüklüğüne (rakamsal büyüklük) bağlı olarak bal stokladıkları gibi polen de stoklarlar. Eğer polen miktarı az ise koloninin yavru üretmeni mümkün değildir.

Arı Poleni Nasıl Üretilir/Toplanır?

Arı Poleni Nasıl Üretilir

Arı poleni nasıl üretilir/toplanır sorusunu yanıtlarken ürünün toplanma döneminin kalitesini etkilediğini belirterek başlayalım.

Arıcılar, arı poleni toplamak için ızgara levha ve çekmeceden oluşan trap/tuzak yöntemini geliştirmiştir. Bu trap’ler kovanın uçuş deliğine monte edilir ve dışardan polen getiren bal arıları bu trap’lerden geçer. Arılar, çiçek ve bitkilerden topladıkları poleni arka bacaklarında biriktirirler ve trap’teki deliklerden geçerken poleni buradaki çekmeye benzer bölüme dökerler.

Arı poleni protein bakımından zengin bir ürün olduğu için uygun depolama koşullarında saklanmalıdır. Taze arı poleni, oda sıcaklığında sadece birkaç güç içinde tüm besin değerlerini kaybedebilmektedir. Bu nedenle 45 dereceden az bir sıcaklıkta kurutulup güneş ışığından korunması gerekir. Bu şekilde saklandığında besin değerini yitirmeden aylarda muhafaza edilebilir.

Aynı şekilde taze polen 5 derce sıcaklıkta ortalama 1 yıl veya -15 derecede birkaç yıl besin değerini kaybetmeden kalabilir.

Yorum bırakın

Please enter your comment!
Please enter your name here