Propolis, antioksidan kapasitesi en yüksek arı ürünüdür. Doğal bir korucu olan propolisin temel işlevi bağışıklık sistemini güçlendirmeye ve dengeleyemeye yardımcı olmaktır. Bunun yanında cilt, saç, sindirim, hücre, ağız ve diş sağlığının korunmasında da doğal bir destektir.

Propolis, ağırlıklı olarak fenolik ve flavonoidlerden yani antioksidan bileşenlerden oluşur. Antioksidan kapasitesi, nar suyundan 80 kat daha fazladır. Zengin içeriğiyle, çok güçlü antiviral, antifungal, antienflamatuar, antibakteriyel ve antimikrobiyal etkilere de sahiptir.

Propolis virüs, bakteri ve mikroorganizmalara karşı etki göstererek, enfeksiyonlarla vücut arasında koruyucu bir kalkan görevi görür. Vücut direncini artırmaya ve iyileşme sürecini hızlandırmaya yardımcı olur.

Propolisin sağlığına etkileri ile ilgili yapılan bilimsel çalışmalar; düzenli tüketildiğinde virüs, bakteri ve mikroorganizmaları engelleyerek; enfeksiyonlara karşı doğal koruma sağladığını ortaya koyuyor.

Bu sayfada propolis nedir ve faydaları nelerdir sorusuna yanıt bulabilirsiniz.

Propolis Nedir?

Propolis, arıların çeşitli bitkilerin yaprak, sap ve tomurcuklarından topladıkları özleri; kendi salgılarıyla karıştırarak elde ettikleri doğal bir arı ürünüdür. Anlamı, Latince’deki ‘Pro’ (önü, öncesi) ve ‘polis’ (şehri koruyan) anlamına gelen kelimelerden türetilmiştir.

Kahverengi ile sarı arasında bir renk çeşitliliğine; kendine has bir kokuya sahip olan reçinemsi bir üründür. Arı propolisi, arı reçinesi, arı macunu reçinesi veya macun reçinesi olarak da bilinir.

Arılar, doğadan elde ettikleri bu reçinemsi maddeyi, kovanlarını sağlamlaştırmak ve sterilize etmek için kullanırlar. Güçlü antibakteriyel, antifungal, antiviral ve antimikrobiyal etkileri sayesinde, arı kovanında tamamen steril bir ortam yaratır.

Arılar petek gözlerini önce propolis ile kaplar, sonra ana arı petek gözüne yumurtasını bırakır. Bu sayede yumurtanın sağlıklı bir şekilde gelişmesi sağlanır. Ayrıca arılar, propolisle sıvanan petek gözlerine balını, polenini, arı sütünü koyar. Böylece arı ürünleri kovanda bozulmadan saklanır.

Propolis yeni keşfedilmiş bir arı ürünü değildir. Aslında binlerce yıldır apiterapide ve geleneksel tedavide propolisten yararlanıyoruz. Propolisin insan sağlığına etkileri ilk kez Antik Yunan ve Eski Mısır medeniyetlerinde keşfedildi. Koruyucu etkileri sebebiyle doğal bir antiseptik olarak kullanıldı. Tıbbın babası kabul edilen Hipokrat ise MÖ 460-357 yılları arasında reçetelerinde propolise yer vermiştir.

Propolis: En Güçlü Doğal Antioksidan

Propolis içeriğinde bulunan fenolik ve flavonoid bileşenler sayesinde antioksidan kapasitesi oldukça yüksek bir arı ürünüdür. Antioksidanların vücuttaki en önemli görevi, serbest radikalleri yakalayarak vücuttan atılmalarını sağlamaktır.

İnsan vücudu her gün rutin metabolik faaliyetler sonucunda serbest radikaller (hücre atıkları) üretir. Bu serbest radikaller düzenli olarak vücuttan atılmazsa, birikerek pek çok yıkıcı ve kronik sağlık sorununa neden olabilir. Dolayısıyla sağlıklı bir yaşam için her gün yeterli miktarda antioksidan alınması çok önemlidir.

Dünya Sağlık Örgütü, sağlıklı bir yetişkinin yeterli miktarda antioksidan alması için 5-6 porsiyon taze meyve sebze ve 6-11 porsiyon tam tahıl tüketmesi gerektiğini belirtiyor. Fakat bu beslenme planı pratikte mümkün değildir. İşte doğadaki en güçlü antioksidan kaynaklarından olan propolis, düzenli tüketildiğinde; antioksidan ihtiyacınızın karşılanmasında doğal bir alternatiftir.

Propolisin Faydaları Neler?

Propolisin solunum yolları hastalıklarından, mide bağırsak rahatsızlıklarına, ağız içi aft, yara, uçuk, sivilce, akne ve bağışıklık sistemini güçlendirmeye kadar pek çok farklı problemin tedavisinde destek olarak kullanıldığında, olumlu etkileri gözlendiğine dair bilimsel çalışmalar mevcuttur.

Propolisin En Önemli Etkileri

Bağışıklık sistemini güçlendirmeye ve dengelemeye yardımcı: Doğal bir antioksidan kaynağıdır. Serbest Radikallerin vücuttan atılmasına yardımcı olur. Genel sağlığı iyileştirir ve korur.

Enfeksiyonlara karşı vücut direncini artırır: Propolis virüs, bakteri, mantar, iltihap ve mikroplara karşı etkilidir.

Üst Solunum Yollarını Korur:  propolis, üst solunum yolu sağlığını, mikrobik hastalıklara karşı destekler. Grip, nezle, soğuk algınlığı gibi en yaygın solunum sistemi problemlerine karşı etkisiyle ilgili çok sayıda bilimsel araştırma yapılmıştır.

Ağız ve Diş Sağlığını Destekler: Antibakteriyel özelliğiyle ağızda bakteri oluşumunun, diş eti rahatsızlıklarının ve ağız yaralarının azaltılmasına yardımcı olur. Propolis özütü içeren ağız gargaraları ve propolis boğaz spreyi (propolis hallspray) düzenli tüketildiğinde ağız yaralarına ve ağız kokusuna karşı doğal bir destektir.

Cilt sağlığını destekler: Propolis, cilt sağlığını doğal yollardan destekler. Propolisin sivilce, akne, egzama, uçuk (herpes simplex) sedef hastalığı ve tırnak mantarına karşı etkileriyle ilgili çok sayıda bilimsel çalışma mevcuttur.

Antibakteriyel ve hücre yenileyici özelliğiyle cilt yaralarının ve yanıklarının hızlı şekilde iyileşmesinde yardımcıdır. Aynı zamanda yıpranmalara karşı cildi restore eder, siyah noktaların görünümünü azaltabilir.

Antienflamatuar özelliğiyle ciltteki şişkinlikleri azaltmaya yardımcı olur. Propolisin cilde faydalarından yararlanmak için propolisin damla formunu, günlük bakım kremiyle birlikte kullanabilirsiniz.

Propolis: Fiziksel ve Kimyasal Yapısı

Propolis reçinemsi bir madde olup, ham haldeyken sarı-kahverenginden siyaha kadar değişen yapışkan ve zamkı andıran tamamen doğal bir arı ürünüdür. Propolisin rengi, toplandığı bölgenin bitkisel ve mevsimsel özelliklerine göre farklılık gösterebilir.

Ilıman iklime sahip ülkelerde üretilen propolis kahverenginde olurken, tropikal ülkelerdeki propolisin rengi ise siyahtır. Buna karşın Finlandiya ve Küba gibi ülkelerde üretilen propolis, daha açık renge sahip olup koyu meşe rengindedir.

Her antioksidan özelliğe sahip doğal ürün gibi propolis de acımsı ve ekşi bir tattadır. Kovandan ilk alındığı zaman kendine özgü bir kokusu vardır. Reçinemsi ve yapışkan bir madde olan propolis, ısıyla temas ettiğinde yumuşarken; soğuk havaya maruz kaldığında sertleşerek katılaşır.

Propolisin kimyasal içeriğinde 300’den fazla bileşen bulunmaktadır. Ürünün içeriği, toplandığı bölgenin şartlarına bağlı olarak değişkenlik gösterir. Propolisin kimyasal içeriği genel olarak şu şekildedir:

Flavonoidler, flavanonlar, flavonlar ve flavonoller:

Islapinin, Ermanin, Pectolinarigenin, Sakuranetin, Isosakuranetin, Quercetin- 3,3′-dimetil eter, 3-asetil pinobanksin, Betuletol, Isorhamnetin, Kaempferide, Rhamnazin, Rhamnetin, Alnusinin, Alnuzin, Alnusin, Pinokembrin, Chrysin, Tectochrysin, Akasetin, Rhamnocitrin, Quercetin, Galangin, Apigenin, Pinobanksin, Kaempferol, Rutin, Kateşin, Luteolin, Naringenin

Benzoik asit ve türevleri:

Benzoik asit, Salisilik asit, Gentisik asit, Gallik asit, Benzoik asidin fenilmetil esteri, Salisilik asidin fenilmetil esteri, Trans-koniferil benzoat, Trans-p-kumaril benzoat, Protokateknik asit.

Şeker:

d-ribofuranoz, d-fruktoz, d-glusitol, d-guloz, Taloz, Sükroz, d-glikoz

Vitaminler:

B1, B2 (complex), B6, C, E

Amino asitler:

Alanin, β-alanin, a-amino bütirik asit, δ-amino bütirik asit, Arginin, Asparagin, Aspartik asit, Sistin, Sistein, Glutamik asit, Glisin, Histidin, Hidroksiprolin, İzolösin, Lösin, Lizin, Metionin, Ornitin , Fenilalanin, Prolin, Piroglutamik asit, Sarkosin, Serin, Treonin, Triptofan, Tirosin, Valin

Mineraller:

Kalsiyum (Ca), Magnezyum (Mg), Potasyum (K), Sodyum (Na) , Demir (Fe), Çinko (Zn), Bakır (Cu)

Propolisin Doğru Kullanımı Nasıl Olmalı?

Propolis, uygulama alanı oldukça geniş bir üründür. Çoğunlukla tıp ve kozmetik sektöründe propolisten elde edilen ürünlere kolayda rastlanabilir. Bunların başında propolis damlalar, tabletler, spreyler, şuruplar, kremler, diş macunları ve propolis katkılı diğer kozmetik ürünlerdir.

Propolis ekstraktından elde dilen damlalar, uygulama alanı en geniş ürünlerdir. Günlük besin takviyesi olarak kullanılmasının yanında cilt ve ağız bakımı gibi çeşitli kozmetik ürünlerle de kullanılabilir.

Propolis damlayı (propolis tinktur) katı ve sıvı gıdalara damlatarak, günlük beslenmenize kolayca dahil edebilirsiniz. Ayrıca propolis suda çözünür damla formülü, sıvı gıdalarda çözündüğü için su, meyve suyu, süt ve müsli gibi gıdalarla birlikte tüketilebilir.

Propolis damla, şampuan ve diş macunu gibi genel kişisel bakım ürünlerinizle birlikte de kullanılabilir. Günlük olarak kullandığınız diş macununa ve şampuana birkaç damla ekleyerek kullanabilirsiniz. Aynı şekilde propolisli suyla gargara da yapabilirsiniz.

Tabletler de propolis tüketmek için pratik bir yoldur. Propolisle birlikte arı sütü, polen ve kakao içeren tablet ürünleri, çocukların ve yetişkinlerin günlük olarak kullanabileceği sağlıklı besin takviyeleridir.

Propolis kremler, kozmetik alanında en çok yararlanılan ürünler arasındadır. Günlük cilt bakım kreminize birkaç damla propolis ekstraktı ekleyerek kullanabilirsiniz. Ayrıca evde kendi propolisli kreminizi yapmak için tarifimizi inceleyebilirsiniz.

Gerçek Propolis Nasıl Anlaşılır?

Gerçek propolis, polifenol (flavonoidler, fenolik asitler ve esterler) içerir. Propolis adı altında satılan ürünlerin pek çoğunun gerçek ve doğal propolis olduğunu söylemek ne yazık ki çok zordur. Bu ürünlerin hangisinin doğal propolis olduğunu ayırmak analiz yapmadan mümkün değildir.

Yapılan analizlerde özellikle Çin’den ‘propolis’ olarak getirilen ürünlerin içerisinde ağaçların sap ve yapraklarının bulunduğu ve bunların toz haline getirilerek ‘propolis’ adıyla satıldığı anlaşılmıştır.

Gerçek ve doğal propolisin rengi açık kahverenginden koyu kahverengine doğru değişir. Gerçek propolisin doğal rengini yakalamak için bazı ürünlerde boyar madde bulunduğu tespit edilmiştir.

Arı ürünleriyle ilgili kapsamlı şekilde araştırma yapacak laboratuvarların eksik oluşu ve propolisin yapısı itibariyle zor analiz edilen bir ürün oluşu nedeniyle piyasada gerçek propolis özelliği taşımayan Çin malı ürünler bulunmaktadır.

Propolis Satın Alırken Nelere Dikkat Etmelisiniz?

Avrupa Hızlı Uyarı Sistemi (RASFF) polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH) ile ilgili uyarılarda bulunmuştur.

Kaynağı belli olmayan arı poleni, arı sütü ve propolis gibi arı ürünlerinde pirolizidin alkaloidleri (PA) bulunabilir. Bitkilerde bulunan doğal bir bileşen olan pirolizidin alkaloidleri (PA)’nın insan sağlığı için farklı zararları söz konusudur.

Bu nedenle satın aldığınız propolisin kaynağı belli olmalıdır. Satın almadan önce propolisin, nerede ve hangi şartlarda üretildiğini öğrenin. Mümkünse propolisin pirolizidin alkaloidleri (PA) açısından incelenip incelenmediğini sorun.

Yorum bırakın

Please enter your comment!
Please enter your name here