Propolis, arılar tarafından üretilen, kahverengi-sarı renkli, aromatik kokulu reçine benzeri bir maddedir. Propolis ayrıca arı reçinesi, arı macunu reçinesi, macun reçinesi veya macun mumu olarak da adlandırılır. Arılar, arı kovanlarını bakterilerden korumak ve küçük delik ve çatlakları kapatmak ve kapatmak için kullanırlar.

Propolis, arılar tarafından üretilen doğal bir arı ünüdür. Kahverengi ile sarı arasında değişen renk çeşitliliğine sahiptir. Kendine has, aromatik bir kokusu vardır. Diğer adlarıyla arı reçinesi, arı macunu ve macun reçinesi olarak da bilinir.

Arılar kovanlarını bakterilerden korumak ve küçük delikleri/çatlakları kapatmak için propolis kullanırlar.

Propolis Nedir?

Propolis, arıların çeşitli bitkilerin yaprak sap ve tomurcuklarından topladığı tamamen doğal bir arı ürünüdür. Bakteriler, virüsler ve mantarlar üzerindeki güçlü etkisinden dolayı hem kovanın içinde hem de dışında kullanılır.

Arılar besinlerini ve yavrularını bırakmadan önce petek gözlerini propolisle kaplar. Aynı şekilde kovanın girişine propolisten bir tünel inşa ederler ve kovana bu tünelden geçerek girerler. Bu sayede dışardan getirdikleri bakterilerden temizlenirler. Kovanın hem içi hem de dışı propolis sayesinde dezenfekte edilir.

Arı kovanı haşerelerin hedefindedir. Kovana giren davetsiz misafirler, propolisle kaplanır. Böylece çürümeleri ve kovana enfeksiyon yaymaları önlenir. Gerçekten ustaca bir buluş!

Propolisin İçeriği

Propolis, arı polenine göre farklı bir üründür. Propolis, B1, B2, C, E vitaminleri ile çinko, bakır, demir, kalsiyum, magnezyum, sodyum ve potasyum gibi mineraller içerir. Propolisin içeriğine ve etkilerine daha yakından bakalım…

Propolis oldukça karmaşık ve zengin bir içeriğe sahiptir. Bu zenginlik, daha çok üretildiği bölgenin bitki florası ve arı türüyle ilgilidir. Uzmanlar propolisin içeriğinde 300’den fazla bileşenini olduğunu belirtiyor.

Propolisin etken maddesi fenolik ve flavonoid bileşenlerdir. Bu bileşenler, güçlü antioksidan özelliklere sahiptir ve insan sağlığına etkileri nedeniyle çok sayıda bilimsel çalışmanın parçası olmuştur.

Bilimsel araştırmalar, propolisin antimikrobiyal, antifungal, antiviral ve antiinflamatuar özellikleri sayesinde insan sağlığına birçok yönden fayda sağlayabileceğini göstermektedir. Fakat propolisin sağlığa faydalarını etkilerini göstermesi, doğru şekilde üretilmesiyle ilgilidir.

Propolisin, kovandan alındığı haliyle tüketilmesi önerilmemektedir. Çünkü içeriğinde yüksek oranda balmumu içerir ve metabolizmamız balmumunu sindiremez. Ham propolis tüketildiğinde vücutta neredeyse hiç sindirilemeyerek dışarı atılır ve fayda sağlamaz.

Propolisin sağlığa etkilerini gösterebilmesi için uzman denetiminde ekstrakte edilmesi gerekir. Yani balmumu gibi, sindirilemeyen bileşenlerinden ayrıştırılması.

Uzman kontrolünde bilimsel yöntemler kullanılarak üretilen propolisin başlıca faydaları şu şekildedir:

  1. Bağışıklık sisteminizin sağlıklı çalışmasına yardımcı olur
  2. Virüslere, bakterilere ve mikroorganizmalara karşı koruma sağlar
  3. Vücudunuzun enfeksiyona karşı direncini artırmaya yardımcı olur
  4. Uçuklara, ağız ağrısına ve diş eti iltihabına karşı korur
  5. Cilt yaralarının ve yanıklarının hızlı iyileşmesini sağlar
  6. Sivilce, akne, uçuk, sedef ve egzama gibi yaygın cilt problemlerine karşı yardımcı olur
  7. Alerji semptomlarını azaltmaya yardımcı olur
  8. Kan şekerini düzenlemeye yardımcı olur
  9. Genital uçuklara karşı doğal bir destektir.
  10. Mide ve bağırsak sağlığını korur.
  11. Grip ve soğuk gibi üst solunum yolu enfeksiyonlarına karşı etkilidir
  12. Vücuttaki iltihaplanmayı azaltmaya yardımcı olur

Propolis: En Güçlü Doğal Antioksidan

Propolis içeriğinde bulunan fenolik ve flavonoid bileşenler sayesinde antioksidan kapasitesi oldukça yüksek bir arı ürünüdür. Antioksidanların vücuttaki en önemli görevi, serbest radikalleri yakalayarak vücuttan atılmalarını sağlamaktır.

İnsan vücudu her gün rutin metabolik faaliyetler sonucunda serbest radikaller (hücre atıkları) üretir. Bu serbest radikaller düzenli olarak vücuttan atılmazsa, birikerek pek çok yıkıcı ve kronik sağlık sorununa neden olabilir. Dolayısıyla sağlıklı bir yaşam için her gün yeterli miktarda antioksidan alınması çok önemlidir.

Dünya Sağlık Örgütü, sağlıklı bir yetişkinin yeterli miktarda antioksidan alması için 5-6 porsiyon taze meyve sebze ve 6-11 porsiyon tam tahıl tüketmesi gerektiğini belirtiyor. Fakat bu beslenme planı pratikte mümkün değildir. İşte doğadaki en güçlü antioksidan kaynaklarından olan propolis, düzenli tüketildiğinde; antioksidan ihtiyacınızın karşılanmasında doğal bir alternatiftir.

Propolisin Faydaları Neler?

Propolisin solunum yolları hastalıklarından, mide bağırsak rahatsızlıklarına, ağız içi aft, yara, uçuk, sivilce, akne ve bağışıklık sistemini güçlendirmeye kadar pek çok farklı problemin tedavisinde destek olarak kullanıldığında, olumlu etkileri gözlendiğine dair bilimsel çalışmalar mevcuttur.

Propolisin En Önemli Etkileri

Bağışıklık sistemini güçlendirmeye ve dengelemeye yardımcı: Doğal bir antioksidan kaynağıdır. Serbest Radikallerin vücuttan atılmasına yardımcı olur. Genel sağlığı iyileştirir ve korur.

Enfeksiyonlara karşı vücut direncini artırır: Propolis virüs, bakteri, mantar, iltihap ve mikroplara karşı etkilidir.

Üst Solunum Yollarını Korur:  propolis, üst solunum yolu sağlığını, mikrobik hastalıklara karşı destekler. Grip, nezle, soğuk algınlığı gibi en yaygın solunum sistemi problemlerine karşı etkisiyle ilgili çok sayıda bilimsel araştırma yapılmıştır.

Ağız ve Diş Sağlığını Destekler: Antibakteriyel özelliğiyle ağızda bakteri oluşumunun, diş eti rahatsızlıklarının ve ağız yaralarının azaltılmasına yardımcı olur. Propolis özütü içeren ağız gargaraları ve propolis boğaz spreyi (propolis hallspray) düzenli tüketildiğinde ağız yaralarına ve ağız kokusuna karşı doğal bir destektir.

Cilt sağlığını destekler: Propolis, cilt sağlığını doğal yollardan destekler. Propolisin sivilce, akne, egzama, uçuk (herpes simplex) sedef hastalığı ve tırnak mantarına karşı etkileriyle ilgili çok sayıda bilimsel çalışma mevcuttur.

Antibakteriyel ve hücre yenileyici özelliğiyle cilt yaralarının ve yanıklarının hızlı şekilde iyileşmesinde yardımcıdır. Aynı zamanda yıpranmalara karşı cildi restore eder, siyah noktaların görünümünü azaltabilir.

Antienflamatuar özelliğiyle ciltteki şişkinlikleri azaltmaya yardımcı olur. Propolisin cilde faydalarından yararlanmak için propolisin damla formunu, günlük bakım kremiyle birlikte kullanabilirsiniz.

Mide ve Bağırsak Sorunlarına Karşı Destekleyici:

Uzmanlara göre propolis, sindirim sistemini düzenleyerek mide ve bağırsak problemlerine karşı destekleyici takviye görevi görüyor. Sindirim sisteminde ‘düzenleyici ve onarıcı’ işlev gören propolis, antiinflamatuar (iltihapla savaşan), kılcal damarları güçlendirici, antioksidan ve antibakteriyel özellikleriyle hemoroit sorunlarına karşı takviye olarak kullanılabilir.

Kanser Tedavisinde Propolis:

Propolis, kanser tedavisinde tamamlayıcı bir görev üstlenebilir. Sağlıklı hücreleri muhafaza eden propolis, kanserli hücrelere karşı savaşarak anti tümör görevi görürken, kemoterapinin de olumsuz etkilerini azaltabilir.

Japonya’da yapılan klinik çalışmalar sonunda propolisin 3-12 ay süre ile sürekli alınmasının çeşitli internal kanser hücrelerini devitalize ettiği saptanmıştır. Bu nedenle propolis canlılar için büyük tehlike yaratan kanser hastalıklarının önlenmesinde önemli bir yere sahiptir. Propolisin kanserin semptomatik koşullarından olan hücre bölünmesinin kontrolünde önemli rol aldığı belirlenmiştir. 

Hipertansiyon, damar sertliği ve koroner kalp hastalıklarının tedavisinde 30 gün süre ile üç kez alınan 300 mg propolisin olumlu etkiler verdiği yapılan klinik çalışmalarla kanıtlanmıştır.
Uludag Bee Journal May 2002

Ayrıca gögüs, cilt, kolon ve böbrek kanseri hücreleri gibi tümör hücre kültürleri üzerinde öldürücü etkisi söz konusudur.

Propolis içeriğinde yoğun olarak flovonidler çok kuvvetli antioksidan özelliğindedir. Antioksidanlar serbest radikalleri sönümleme özelliğine sahiptir. Böylece likitleri korur ve C vitamini gibi diğer bileşiklerin oksitlenmesini yıkılmasını engeller.

Kanserli hücrelerin çoğalmasına engel olur. Ethenol ekstratının karaciğer ve mesanedeki hücreleri dönüşüme uğratarak gelişmelerini önlediği bulunmuştur. Ayrıca yumurtalık kanseri hücrelerini ve bölünmelerini durdurucu etkileri de vardır.

Antibiyotik olmadığı halde çok kuvvetli antibiyotik etki gösterir bu etkisini sadece hastalıklı dokuya yöneltir.

Propolis: Fiziksel ve Kimyasal Yapısı

Propolis reçinemsi bir madde olup, ham haldeyken sarı-kahverenginden siyaha kadar değişen yapışkan ve zamkı andıran tamamen doğal bir arı ürünüdür. Propolisin rengi, toplandığı bölgenin bitkisel ve mevsimsel özelliklerine göre farklılık gösterebilir.

Ilıman iklime sahip ülkelerde üretilen propolis kahverenginde olurken, tropikal ülkelerdeki propolisin rengi ise siyahtır. Buna karşın Finlandiya ve Küba gibi ülkelerde üretilen propolis, daha açık renge sahip olup koyu meşe rengindedir.

Her antioksidan özelliğe sahip doğal ürün gibi propolis de acımsı ve ekşi bir tattadır. Kovandan ilk alındığı zaman kendine özgü bir kokusu vardır. Reçinemsi ve yapışkan bir madde olan propolis, ısıyla temas ettiğinde yumuşarken; soğuk havaya maruz kaldığında sertleşerek katılaşır.

Propolisin kimyasal içeriğinde 300’den fazla bileşen bulunmaktadır. Ürünün içeriği, toplandığı bölgenin şartlarına bağlı olarak değişkenlik gösterir. Propolisin kimyasal içeriği genel olarak şu şekildedir:

Flavonoidler, flavanonlar, flavonlar ve flavonoller:

Islapinin, Ermanin, Pectolinarigenin, Sakuranetin, Isosakuranetin, Quercetin- 3,3′-dimetil eter, 3-asetil pinobanksin, Betuletol, Isorhamnetin, Kaempferide, Rhamnazin, Rhamnetin, Alnusinin, Alnuzin, Alnusin, Pinokembrin, Chrysin, Tectochrysin, Akasetin, Rhamnocitrin, Quercetin, Galangin, Apigenin, Pinobanksin, Kaempferol, Rutin, Kateşin, Luteolin, Naringenin

Benzoik asit ve türevleri:

Benzoik asit, Salisilik asit, Gentisik asit, Gallik asit, Benzoik asidin fenilmetil esteri, Salisilik asidin fenilmetil esteri, Trans-koniferil benzoat, Trans-p-kumaril benzoat, Protokateknik asit.

Şeker:

d-ribofuranoz, d-fruktoz, d-glusitol, d-guloz, Taloz, Sükroz, d-glikoz

Vitaminler:

B1, B2 (complex), B6, C, E

Amino asitler:

Alanin, β-alanin, a-amino bütirik asit, amino bütirik asit, Arginin, Asparagin, Aspartik asit, Sistin, Sistein, Glutamik asit, Glisin, Histidin, Hidroksiprolin, İzolösin, Lösin, Lizin, Metionin, Ornitin , Fenilalanin, Prolin, Piroglutamik asit, Sarkosin, Serin, Treonin, Triptofan, Tirosin, Valin

Mineraller:

Kalsiyum (Ca), Magnezyum (Mg), Potasyum (K), Sodyum (Na) , Demir (Fe), Çinko (Zn), Bakır (Cu)

Propolisin Doğru Kullanımı Nasıl Olmalı?

Propolis, uygulama alanı oldukça geniş bir üründür. Çoğunlukla tıp ve kozmetik sektöründe propolisten elde edilen ürünlere kolayda rastlanabilir. Bunların başında propolis damlalar, tabletler, spreyler, şuruplar, kremler, diş macunları ve propolis katkılı diğer kozmetik ürünlerdir.

Propolis ekstraktından elde dilen damlalar, uygulama alanı en geniş ürünlerdir. Günlük besin takviyesi olarak kullanılmasının yanında cilt ve ağız bakımı gibi çeşitli kozmetik ürünlerle de kullanılabilir.

Propolis damlayı katı ve sıvı gıdalara damlatarak, günlük beslenmenize kolayca dahil edebilirsiniz. Ayrıca propolis suda çözünür damla formülü, sıvı gıdalarda çözündüğü için su, meyve suyu, süt ve müsli gibi gıdalarla birlikte tüketilebilir.

Propolis damla, şampuan ve diş macunu gibi genel kişisel bakım ürünlerinizle birlikte de kullanılabilir. Günlük olarak kullandığınız diş macununa ve şampuana birkaç damla ekleyerek kullanabilirsiniz. Aynı şekilde propolisli suyla gargara da yapabilirsiniz.

Tabletler de propolis tüketmek için pratik bir yoldur. Propolisle birlikte arı sütü, polen ve kakao içeren tablet ürünleri, çocukların ve yetişkinlerin günlük olarak kullanabileceği sağlıklı besin takviyeleridir.

Propolis kremler, kozmetik alanında en çok yararlanılan ürünler arasındadır. Günlük cilt bakım kreminize birkaç damla propolis ekstraktı ekleyerek kullanabilirsiniz. Ayrıca evde kendi propolisli kreminizi yapmak için tarifimizi inceleyebilirsiniz.

Propolis Satın Alırken Nelere Dikkat Etmelisiniz?

Avrupa Hızlı Uyarı Sistemi (RASFF) polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH) ile ilgili uyarılarda bulunmuştur.

Kaynağı belli olmayan arı poleni, arı sütü ve propolis gibi arı ürünlerinde pirolizidin alkaloidleri (PA) bulunabilir. Bitkilerde bulunan doğal bir bileşen olan pirolizidin alkaloidleri (PA)’nın insan sağlığı için farklı zararları söz konusudur.

Bu nedenle satın aldığınız propolisin kaynağı belli olmalıdır. Satın almadan önce propolisin, nerede ve hangi şartlarda üretildiğini öğrenin. Mümkünse propolisin pirolizidin alkaloidleri (PA) açısından incelenip incelenmediğini sorun.

Yorum bırakın

Please enter your comment!
Please enter your name here